MONEY WARSMODERN AGES
MONEY WARSMODERN AGES
Hər ölkənin bir rejimi var: parlament, prezident, təkpartiyalı, monarxiya, xunta… Rejim iqtisadiyyata, orduya və diplomatiyaya kiçik təsirlər əlavə edir, nazirlər kabinetinin vəzifələrini və seçki təqvimini müəyyən edir. İdarəetmə bölməsindəki rejim kartından islahat və ya çevrilişlə dəyişə bilərsən.
Legitimlik xalqın və rejimi daşıyan qrupların dəstəyidir. Xalq hökuməti alışdığı səviyyəyə görə qiymətləndirir: qəfil pisləşmə sərt vurur, uzunmüddətli vəziyyət isə zamanla qəbul olunur. Seçkisiz rejimlər illər ərzində yıpranır; legitimlik uzun müddət çox aşağı qalsa və ordu narazı olsa, çevriliş baş verir.
Maraq qrupları yeni sistemə səs verir. Əhval-ruhiyyəsi, ideologiyası və itirəcəyi imtiyazlar mövqeyini, təsiri isə bu mövqeyin çəkisini müəyyən edir. Əleyhdarlar tərəfdarlardan güclüdürsə, islahat başlamır. Başlasa belə, güclü müqavimət xərci artırır, keçid boyu küçələri qızışdırır və legitimliyini aşındırır. Çevrilişdə ordu yeni quruluşun arxasında durmasa, cəhd baş tutmur. Dəyişiklik kartında kimin səninlə, kimin sənə qarşı olduğunu görürsən.
Demokratiyada siyasəti səsverməyə çıxarırsan; təxminən bir aya komissiyadan, müzakirədən və son səsvermədən keçir. Hər mərhələdə səslər yenidən sayılır, İdarəetmə sekməsindəki kart isə bu gedişlə keçib-keçməyəcəyini göstərir; istədiyin vaxt geri çəkə bilərsən. Dəstəyi çox zəif olan layihə elə komissiyada düşür. Rədd edilən qanunun xərci yoxdur; səlahiyyətin varsa, fərmanla parlamenti keçə bilərsən, amma xalq bunu sevmir.
Bəli. Ləğv səsverməsində partiyaların mövqeyi tərsinə dönür: qanunu sevən partiya onun ləğvinə qarşı səs verir. Ləğv baş tutmasa, qanun qüvvədə qalır və onun aradan qalxmasını istəyən qruplar küsür. Seçkisiz rejimlərdə parlament səs vermir, istədiyin an ləğv edirsən.
Bəli. Oxşar rejimlər bir-birinə yaxındır, əkslər soyuq qalır; ideoloji yaxınlığı ölkə kartında görürsən, nümayəndələrin də həmfikir rejimlərdə daha təsirlidir. Rejimi dəyişsən, münasibətlər ona görə sürüşür — dəyişiklik kartı neçə ölkə ilə istiləşib soyuyacağını əvvəlcədən göstərir. Demokratiyadan uzaqlaşsan, Aİ, NATO və G7 sənə qarşı sanksiya səsverməsi keçirə bilər.